Superego: Je innerlijke gids en criticus

Het Superego (SE) voor velen onze innerlijke criticus.

Dit deel van onze persoonlijkheid begint zich al vroeg in ons leven te vormen door de aanwijzingen vanuit onze omgeving.
Deze aanwijzingen zijn vaak erg bruikbaar omdat ze helpen om te leren wat de cultuur waarin wij opgroeien  voor regels heeft.
Deze cultuur bestaat uit onze directe omgeving, en via die omgeving uit de ruimere familie, de (kerk) gemeenschap waarbinnen onze familie zich beweegt en ook in groter verband het dorp of de stad, de streek, het land en ook het continent waar zij leven.

Deze aanwijzingen of leefregels worden door het kleine kind, volledig afhankelijk van de directe omgeving, al snel geïnternaliseerd of eigen gemaakt. Dit is een grote hulp bij het opgroeien om te leren ons in deze cultuur te bewegen er bij te horen.

Hoe we deze aanwijzingen of leefregels ervaren is sterk afhankelijk van de intentie waarmee ze uitgesproken worden en hoe het kind dit zelf ervaart. Wordt de boodschap gegeven met de ruimte om daar zelf nog op ontdekkingstocht te gaan, dan heeft dat een heel andere impact dan wanneer het moet op de aangegeven manier, gevolgd door een sanctie als het niet gebeurd.

Ook binnen een gezin is dit niet voor elk kind hetzelfde, elk kind neemt deze regels anders op.

Langzaam wordt het SE een soort toetssteen waaraan ons handelen of niet handelen, hoe we er uitzien enz.. wordt getoetst. Deze toetsing gebeurd echter razendsnel  en onbewust, we weten niet dat het de boodschappen van het SE zijn die ons beïnvloeden. 

Als kind zijn deze leefregels, mits met de goede intentie, echt wel behulpzaam en geven ze ons richting en een kader waarbinnen we veilig kunnen bewegen en zonder al te veel problemen binnen de cultuur waar we leven op te groeien.

Naarmate we volwassen worden kunnen deze regels ons echter heel erg beperken. Ze worden als een te strakke jas die ons beperkt in onze bewegingen en onze ontplooiing als mens.

Een voorbeeld:
Als je opgroeit in een gezin met 7 kinderen dan is de boodschap aan tafel "zit stil, mond dicht en eet je bord leeg" heel logisch.
Maar als je dit letterlijk blijft doen zonder er bewust van te zijn op je 45e dan zit het je echt in de weg.

Dit is een eenvoudig voorbeeld, maar kijk maar eens bij jezelf welke regels en innerlijke kritiek je elke dag tegenkomt die je onbewust beïnvloeden. Deze invloed kun je op verschillende manieren ervaren. Het kan energetisch op het lichaam, op de emoties, op het denken , via oordelen, idealen of normen en waarden.

Voor elk gebied een paar voorbeelden om een idee te krijgen hoe het SE ons beïnvloed:

Gevoel:

Verdriet, eenzaam, boos, gefrustreerd, verwarring, angstig;

Lichaam:

Verkrampt, druk op de borst, zweten, schouders omhoog;

Denken:

Niemand begrijpt mij, niet goed genoeg, hoor hier niet thuis, alles alleen doen;

Oordelen:

Eigen schuld, doe niet zo stom, beter best je doen, doe niet zo moeilijk, wees de wijste;

Normen en waarden:

Gehoorzaam zijn, niet opvallen, gedraag je netjes, eerlijk zijn, aardig zijn;

Idealen:

De beste zijn, de sterkste zijn, de eerlijkste zijn, de vriendelijkste zijn, de hulpvaardigste zijn;